Young lady with blonde hair standing in the sun

D vitamini
Faydaları, Mənbələri və Çatışmazlığı

D vitamininin dəri, ümumi sağlamlıq və orqanizm üçün faydalarını kəşf edin. Günəş şüaları ilə D vitamini arasında əlaqəni, həmçinin D vitamini çatışmazlığının əlamətlərini öyrənin.

Oxu müddəti

4 dəq

Qısaca:

D vitamini nədir?
D vitamini və Günəş: Necə təsir göstərir
D vitamininin 6 faydası
Faktların icmalı
D vitamini dəri üçün yaxşıdırmı?
Dərinizi NIVEA Sun ilə qoruyun
Qış günəşində kifayət qədər D vitamini var?
D vitamininin təbii mənbələri hansılardır?
D vitamininin təbii qida mənbələri bunlardır:
D vitamini və digər minerallar və vitaminlər
D vitamini çatışmazlığının 5 əlaməti
Yekun icmal
Tez-tez verilən suallar

Smiling woman applying white body lotion to her upper arm against a bright blue sky

D vitamini nədir?

D vitamini yağda həll olan bir vitamindir və orqanizmdə kalsium və fosfatın miqdarını tənzimləməyə kömək edir. Bu minerallar skelet, əzələ və sinir sistemi ilə bağlı bir çox fizioloji proseslərdə iştirak edir. Kifayət qədər D vitamini olmadıqda kalsium və fosfat səviyyələri aşağı düşə bilər ki, bu da zamanla sümük sıxlığı və əzələ gücü ilə bağlı problemlərə səbəb ola bilər.

Orqanizm D vitaminini dərinin günəş işığından gələn ultrabənövşəyi (UVB) şüalara məruz qalması zamanı təbii şəkildə istehsal edir. Lakin coğrafi mövqe, ilin fəsli və dəri tonu kimi amillər bədənin nə qədər D vitamini sintez edə biləcəyinə təsir edir. Günəşə məruz qalmanın məhdud olduğu dövrlərdə D vitamini səviyyəsini qorumaq üçün qida qəbulu və əlavə preparatlar faydalı ola bilər.

D vitamini və günəş:
Necə təsir göstərir

D vitamini bəzən “günəş vitamini” adlandırılır, çünki dəri günəş işığından gələn UVB şüalarına məruz qaldıqda orqanizm onu təbii şəkildə istehsal edir. Bu şüalar dəridəki bir birləşməni (7-dehidroxolesterol) tetikleyərək previtamin D3-ə çevirir, o isə daha sonra D3 vitamini olur. D3 vitamini qaraciyər və böyrəklər tərəfindən emal edilərək aktiv forması – kalsitriol – halına gəlir. O, orqanizmin kalsiumu mənimsəməsinə kömək edir və immun sistemi, dəri, əzələlər və əhval-ruhiyyəni dəstəkləyir.

Günəş işığı D vitamini səviyyəsini artırmağın ən asan və təsirli yollarından biridir, lakin istehsal olunan D vitamininin miqdarı dəri tonu, günün saatı, yaşadığınız yer və günəşə məruz qalan dərinin sahəsi kimi amillərdən asılı olaraq dəyişə bilər.

D vitamini qəbulu üçün günəşə məruz qalmaq faydalı olsa da, günəş şüaları dərini zədələyə bilər. Buna görə dəri baryeri üçün “günəş kremi nədir” sualına cavab olan etibarlı günəş qoruyucusundan istifadə etmək çox vacibdir – xüsusilə uzun müddət açıq havada qaldıqda və UV indeksi ən yüksək olduğu saatlarda.

D vitamininin 6
faydası

Bütün vitaminlər kimi, D vitamini də orqanizmin düzgün işləməsi üçün vacibdir. Sümüklərinizdən tutmuş əhvalınıza qədər, D vitamini sizi hər gün sağlam və güclü saxlamağa kömək edən bir çox əsas funksiyanı dəstəkləyir.

Young woman using Nivea After Sun Moisture Spray

1
Güclü sümüklər və dişləri dəstəkləyir
D vitamini orqanizminizin güclü sümüklər və sağlam dişlər üçün vacib olan kalsiumu mənimsəməsinə kömək edir. Kifayət qədər D vitamini olmadıqda, zamanla sümüklər zəifləyə bilər.

2
İmmunitet sistemini gücləndirir
D vitamini immun sisteminin düzgün işləməsində mühüm rol oynayır və orqanizmin gündəlik soyuqdəymə və qrip kimi yoluxucu xəstəliklərlə mübarizə aparmasını asanlaşdırır.

3
Əzələlərin effektiv işləməsinə kömək edir
Əzələlərinizin normal hərəkət etməsi və güclü qalması üçün D vitamini vacibdir. Xüsusilə yaşlandıqca, zəiflik və tez yorulma riskini azaltmağa kömək edə bilər.

4
Əhval-ruhiyyəni tənzimlənməsinə töhfə verir
D vitamini əhval-ruhiyyənin tənzimlənməsi ilə əlaqələndirilir. D vitamininin aşağı səviyyələri, xüsusilə qış aylarında, enerjinin azalması və kədər hissi ilə əlaqələndirilə bilər.

5
Digər vitaminlərlə birlikdə yaxşı işləyir
D3 vitamini tez-tez K2 vitamini və ya digər vitamin və minerallarla birlikdə əlavə preparatlarda istifadə olunur. Bu birləşmələr immun sistemi, dəri sağlamlığını dəstəkləməyə və kalsiumu ən çox ehtiyac duyulan nahiyələrə yönləndirməyə kömək edə bilər.

6
Sağlam dəriyə dəstək olur
D vitamini dərinizin sağlam qalmasında rol oynayır, onun özünü bərpa etməsinə və gündəlik stres amillərinə qarşı təbii baryerini qorumasına kömək edir. Dəri hüceyrələrinin böyüməsini və yenilənməsini dəstəkləyərək dərinizin ümumi görünüşünü və hissini yaxşılaşdıra bilər.

Faktların icmalı

D vitamini
FAYDALARI

1. D vitamininin faydaları: D vitamini sümük sağlamlığını, güclü immun sistemini və balanslı əhval-ruhiyyəni dəstəkləyərək ümumi sağlamlıq və yaxşı hiss etmə üçün mühüm rol oynayır.

2. D vitamini və Günəş: Orqanizminiz D vitaminini günəş işığına məruz qalma nəticəsində istehsal edir, lakin dəri tonu, açıq havada keçirdiyiniz vaxt və fəsil kimi amillər sintez olunan miqdarına təsir edə bilər.

3. D vitamini çatışmazlığı: Günəş işığına məruz qalma məhdud olduqda D vitamini çatışmazlığı yarana bilər. Bu halda əlavə preparatlar və müəyyən təbii qida mənbələri sağlam səviyyələri qorumağa kömək edə bilər.

4. D vitamininin dəriyə təsiri: D vitamini dəri hüceyrələrinin yenilənməsini stimullaşdırır, dəri baryerini gücləndirir və quru və ya qıcıqlanmış dərini sakitləşdirə bilər, lakin günəşdən qorunma yenə də çox vacibdir.

D vitamini dəri üçün yaxşıdırmı?

Bəli, D vitamini dəri baryerini bərpa etməyə kömək edərək dərinizin sağlam qalması üçün faydalıdır. Bununla yanaşı, dərini zərərli UV şüalarından qorumaq da eyni dərəcədə vacibdir. yaxşı günəş kremi sayəsində günəş işığının faydalarından istifadə edə, eyni zamanda dərinizə zərif qulluq göstərə bilərsiniz. Günəş kremi heç vaxt 100% qoruma təmin etmədiyi üçün, xüsusilə günün ən isti saatlarında həddindən artıq günəşə məruz qalmamaq çox önəmlidir.

Smiling man with short dark hair and facial stubble wearing a white T-shirt against a blue background

Dərinizi
NIVEA Sun ilə qoruyun

Yaxşı günəş kremindən istifadə etməklə günəş işığının faydalarından yararlanaraq dərini zərərli UV şüalarından qoruya bilərsiniz; bu şüalar dəriyə zərər verə və onu vaxtından əvvəl qocalda bilər. NIVEA-nın günəş qoruyucu məhsulları yalnız yüksək səviyyəli qoruma təmin etmir, həm də gündəlik istifadə üçün nəzərdə tutulmuş inkişaf etmiş formulaları sayəsində dərini qidalandırır və ona qulluq edir.

Woman in striped swimsuit holding a tube of NIVEA Sun Protect & Moisture Invisible Finish SPF 50+ against her arm

NIVEA Protect & Hydrate Invisible Finish SPF 50+ günəş kremi UVA və UVB şüalarına qarşı etibarlı qoruma təmin edən, ultra yüngül teksturalı fluid-kremdir. UV filtrlərlə yanaşı, formula dərinin ikinci müdafiə xətti qurmasına kömək edir və hüceyrə səviyyəsində oksidləşdirici stresi azaldır. Yapışqan olmayan tekstura saniyələr içində hopur, suya davamlıdır və dəri üzərində ağ iz buraxmır. Tərkibindəki hialuron turşusu sayəsində epidermisin üst qatlarını dərindən nəmləndirir və dəriyə yumşaq, sağlam hiss bəxş edir.

NIVEA Protect & Hydrate Sun Lotion SPF 50+ losyonunu sınayın. Geniş spektrli günəş filtrləri sayəsində dərini dərhal yüksək səviyyədə qoruyur. Tərkibində C vitamini və hialuron turşusu olan CitraCell-Protect texnologiyası sayəsində formula oksidləşdirici stresi azaldır və dərini 48 saata qədər nəmləndirilmiş saxlayır**, dərinin yumşaq və sağlam hiss olunmasına kömək edir. Suya davamlı olsa da, tez hopur və dəri üzərində ağ iz buraxmır.

NIVEA günəş kremlərini kəşf edin

NIVEA's SUN Protect & Moisture Lotion SPF 50+

Qış
günəşində kifayət qədər D vitamini var?

Qış aylarında günlər daha qısa olduğu üçün biz adətən kifayət qədər günəş işığı ala bilmirik və bunun nəticəsində D vitamini çatışmazlığı yarana bilər. Bu zaman D vitamini səviyyəsini dəstəkləmək üçün əlavə preparatlardan istifadə etmək tövsiyə oluna bilər.

Sınaqdan keçirə biləcəyiniz 2 əsas əlavə növü:

1. Həb formasında: Həblər müəyyən, sabit miqdarda D vitamini təyin olunan yetkin şəxslər üçün ideal seçimdir.

2. Damcılar şəklində: Onlar əsasən körpələrə və uşaqlara verilir, çünki dozanın çəkiyə uyğun tənzimlənməsinə imkan verir və udulması daha asandır. Digər tərəfdən, udulmasının rahat olması səbəbindən damcılar bəzən yetkinlər üçün də istifadə olunur. Bu preparatlar çox vaxt kalsiumla birlikdə təyin edilir və ilk növbədə düzgün sümük inkişafını dəstəkləməyə xidmət edir.

D vitaminini K2 vitamini ilə birlikdə qəbul etmək tövsiyə edilir. D vitamini kalsiumun mənimsənilməsini dəstəkləyir, K2 vitamini isə kalsiumu orqanizmin düzgün nahiyələrinə “daşıyaraq” məsələn, qan damarlarının kalsifikasiyasının qarşısını almağa kömək edir.

Əgər D vitamini əlavələri qəbul etməyi düşünürsünüzsə, əvvəlcə həkiminizlə və ya tibbi mütəxəssislə məsləhətləşməyiniz daha yaxşıdır. Onlar sizin fərdi ehtiyaclarınızı qiymətləndirərək sizin üçün uyğun üsulu tövsiyə edə bilərlər.

D vitamininin
təbii mənbələri hansılardır?

Xüsusilə günlərin daha qaranlıq olduğu fəsillərdə günəş işığı kifayət etmədikdə, D vitamini səviyyəsini qorumaq üçün onu digər mənbələrdən qəbul etmək vacibdir.

D vitamininin təbii qida mənbələrinə bunlar daxildir:

1
Yağlı balıq
məsələn, somon, skumbriya və sardina kimi balıqlar

2
Fortifikasiya olunmuş qidalar
məsələn, bəzi bitki əsaslı südlər, səhər yeməyi dənləri və sürtgü yağları

3
Qırmızı ət

4
Qaraciyər

5
Göbələk

6
Yumurta sarısı

Lakin D vitamini çatışmazlığı hallarında qida vasitəsilə qəbul çox zaman kifayət etmir və əlavə preparatlardan istifadə zəruri olur.

D vitamini və
digər minerallar və vitaminlər

D vitamini bir sıra mühüm mineral və vitaminlərlə sıx əlaqədə işləyərək ümumi sağlamlığı və dəriyə yaxşı hiss bəxş edən vəziyyəti dəstəkləyir.

1
Kalsium:
D vitamini orqanizminizin güclü sümüklər və dişlər üçün vacib olan kalsiumu mənimsəməsinə kömək edir. Kifayət qədər D vitamini olmadıqda, kalsiumun mənimsənilməsi zəifləyir və bu da sümük sağlamlığına mənfi təsir göstərə bilər.

2
Maqnezium:
Bu mineral orqanizmdə D vitamininin aktivləşdirilməsində mühüm rol oynayır və onun bir çox funksiyalarını, o cümlədən sümük möhkəmliyini və əzələ funksiyasını dəstəkləyir.

3
C vitamini:
Antioksidant xüsusiyyətləri ilə tanınan C vitamini dəri üçün vitaminlər içində xüsusi yer tutur: o, oksidləşdirici stressə qarşı qorunmada və kollagen sintezinin təşviqində rol oynayaraq D vitaminilə birlikdə dəri parlaqlığı üçün çalışır.

4
Dəmir:
Dəmir qırmızı qan hüceyrələrinin yaranması və qanda oksigenin daşınması üçün vacibdir. Dəmir çatışmazlığı anemiya və yorğunluğa səbəb ola bilər. Bəzən ümumi yorğunluq hallarında D vitamini ilə birlikdə istifadə olunur, lakin belə əlavələrə başlamazdan əvvəl yorğunluğun səbəbini aydınlaşdırmaq tövsiyə edilir.

5
A vitamini:
A vitamini tez-tez körpələr üçün nəzərdə tutulan D vitamini əlavələrində birlikdə istifadə olunur. İnkişaf etmiş ölkələrdə A vitamini çatışmazlığı nadir olduğu üçün əlavə qəbul adətən lazım olmur. A vitamininin artıq miqdarı zərərli ola bilər və D vitamininin sümük sağlamlığına göstərdiyi müsbət təsiri azalda bilər.

D vitamini
çatışmazlığının 5 əlaməti

Kifayət qədər D vitamini qəbul etməmək orqanizminizə bir neçə cəhətdən təsir göstərə bilər və bəzən bu əlamətləri görməzdən gəlmək asan olur. Sağlamlığınızı dəstəkləmək üçün ən çox rast gəlinən simptomlara diqqət yetirmək vacibdir. Əgər aşağıdakı hallar sizdə müşahidə olunursa, D vitamini səviyyənizi yoxlatmaq vaxtı ola bilər.

1
Özünü yorğun və zəif hiss etmək
D vitamininin aşağı səviyyələri yorğunluq və əzələ zəifliyinə səbəb ola bilər, bu da gündəlik fəaliyyətləri adi haldan daha yorucu edə bilər.

2
Sümük və oynaqlarda ağrı
D vitamini sümüklərin güclü qalmasına kömək etdiyi üçün, çatışmazlıq sümük və oynaqlarda ağrı, həssaslıq və narahatlıq hissinə səbəb ola bilər.

3
Tez-tez xəstələnmək
D vitamini immun sistemini dəstəklədiyi üçün, çatışmazlıq halında soyuqdəymə və qrip kimi yoluxucu xəstəliklərə daha tez-tez tutulmaq mümkündür.

4
Əhval-ruhiyyədə dəyişikliklər
D vitamininin aşağı səviyyələri, xüsusilə günlərin qaranlıq olduğu qış aylarında, kədərli əhval və ruh düşkünlüyü ilə əlaqələndirilə bilər.

5
Yaraların gec sağalması
D vitamini dəri baryerinin bərpasında rol oynayır, buna görə də çatışmazlıq kəsik və yaraların adi haldan daha ləng sağalmasına səbəb ola bilər.

Yekun icmal

D vitamini ümumi sağlamlıq üçün vacibdir: o, güclü sümükləri, sağlam immun sistemini, əzələ funksiyasını, əhval-ruhiyyəni və dəri sağlamlığını dəstəkləyir. Günəş işığı orqanizmin D vitamini istehsal etməsi üçün ən asan yoldur, lakin günlərin qaranlıq olduğu fəsillərdə səviyyəni normal saxlamaq üçün təbii qida mənbələri və əlavə preparatlardan istifadə etmək mümkündür.

Kifayət qədər D vitamini dərinin özünü bərpa etməsinə və qorumasına kömək edir, lakin günəşə məruz qalmanı düzgün günəşdən qorunma ilə balanslaşdırmaq çox vacibdir. Günün ən isti saatlarında birbaşa günəş altında qalmaqdan qaçınmaq və açıq havada hər dəfə dərini qorumaq üçün effektiv günəş kremindən müntəzəm istifadə etmək lazımdır.

Tez-tez verilən suallar

Günəşdən həddindən artıq D vitamini almaq mümkün deyil, çünki orqanizmimiz qəbul edilən miqdarı tənzimləyir.

Nadir hallarda olsa da, əlavə preparatların həddindən artıq qəbulu nəticəsində D vitamininin artıqlığı yarana bilər və bu da qanda kalsium səviyyəsinin yüksəlməsinə səbəb ola bilər.

D vitamininin artıqlığının simptomları bunlardır:

Qarın ağrısı
Apatiklik (laqeydlik)
Qusma
Susuzlaşma
Çaşqınlıq
Artan susuzluq hissi
Ürəkbulanma

Əgər yüksək dozada D vitamini qəbul edirsinizsə və bu simptomlardan hər hansı birini müşahidə edirsinizsə, D vitamininin artıqlığı olub olmadığını yoxlamaq üçün həkimə müraciət etməyinizi tövsiyə edirik.

D3 vitamini dəriniz günəş işığına məruz qaldıqda orqanizmin təbii şəkildə istehsal etdiyi formadır. O, həmçinin somon kimi yağlı balıqlarda və yumurta sarısında da olur. D2 vitamini isə ultrabənövşəyi şüalara məruz qalmış göbələk kimi bitki mənşəli mənbələrdən əldə edilir və çox vaxt fortifikasiya olunmuş qidalarda istifadə olunur. Hər iki forma əlavə preparatlarda istifadə edilsə də, D3 vitamini adətən D vitamini səviyyələrini qorumaqda daha təsirli hesab olunur.

D vitamini birbaşa enerji vermir, lakin əzələ funksiyasını, əhval-ruhiyyəni və ümumi sağlamlıq halını dəstəkləyərək yorğunluğun azalmasına kömək edir. D vitamininin aşağı səviyyələri xüsusilə qış aylarında özünü yorğun və motivasiyasız hiss etmə ilə nəticələnə bilər. D vitamini səviyyəsini normal saxlamaq gün ərzində özünüzü daha enerjili hiss etməyinizə kömək edə bilər.

Bəli, D vitamini topikal şəkildə, yəni dəriyə birbaşa tətbiq olunan məhsulların tərkibində istifadə oluna bilər. D vitamini ilə zəngin dəriyə qulluq vasitələri dərinin bərpasını dəstəkləyə, dəri baryerini gücləndirə və quru, həssas dərini sakitləşdirə bilər. Bununla belə, bu məhsullar orqanizmin günəş işığı və qidalar vasitəsilə aldığı D vitaminini tamamlamalıdır, onu əvəz etməməlidir.

Bəli, D vitamini dəri üçün bir neçə cəhətdən faydalıdır. O, dərinin bərpasını dəstəkləyir, dəri baryerini gücləndirir və quru və ya qıcıqlanmış dəri kimi yayılmış problemləri sakitləşdirməyə kömək edə bilər. Günəş işığı orqanizmin D vitamini istehsal etməsinə kömək etsə də, UV zədələnməsinin qarşısını almaq üçün SPF ilə qorunma çox vacibdir.